heid en burn-out
Stress, overspannenheid en burn-out
Wanneer spanning te lang
aanhoudt
Wanneer spanning te lang aanhoudt
Stress hoort bij het leven en kan ons zelfs helpen. Ons lichaam is juist gemaakt om tijdelijk in actie te komen wanneer dat nodig is. Problemen ontstaan vooral wanneer spanning te lang aanhoudt en er te weinig ruimte is voor herstel.
Dan kun je merken dat je steeds moeilijker ontspant, sneller overprikkeld raakt, slechter slaapt of lichamelijke klachten krijgt. Soms lukt doorgaan nog lange tijd, totdat je merkt dat je reserves echt opraken.
In mijn praktijk in Roermond onderzoek ik samen met je wat jouw stresssysteem uit balans brengt én wat nodig is om herstel weer mogelijk te maken.
Een normale reactie die uit balans kan raken
Wat gebeurt er bij stress?
Stress is de reactie van lichaam en brein op iets wat aandacht, aanpassing of actie vraagt. Dat kan iets negatiefs zijn, maar ook iets waar je enthousiast of gemotiveerd van raakt.
Bij kortdurende stress schakelt je autonome zenuwstelsel tijdelijk op. Je hartslag kan stijgen, spieren spannen zich aan en je aandacht wordt scherper. Als de belasting voorbij is, hoort het lichaam daarna weer terug te keren naar rust en herstel.
Wanneer belasting langdurig doorgaat of herstel steeds onvoldoende lukt, kan dat evenwicht verschuiven. Je systeem blijft dan als het ware te lang ‘aan’ staan.
Signalen kunnen heel
verschillend zijn
Signalen kunnen heel verschillend zijn
Symptomen van stress,
overspannenheid en burn-out
Symptomen van stress, overspannenheid en burn-out
Langdurige stress uit zich niet bij iedereen hetzelfde. De één merkt vooral lichamelijke klachten, terwijl een ander veranderingen merkt in emoties, denken of gedrag. Vaak lopen verschillende signalen door elkaar heen.
Onderstaande indeling gebruik ik ook in de behandeling om samen zicht te krijgen op hoe stress zich bij jou laat zien.
Lichamelijke klachten
- hartkloppingen
- hoofdpijn
- klamme handen
- kortademigheid
- vermoeidheid
- opgeblazen gevoel
- buikpijn
- opgejaagd gevoel
- vaak ziek zijn
Emotionele klachten
- snel geëmotioneerd zijn
- bang voor de toekomst
- gevoel hebben te falen
- lusteloosheid
- machteloosheid
- ongemotiveerdheid
- ontevreden gevoel
- onzekerheid
- prikkelbaar zijn
Cognitieve klachten
- besluiteloosheid
- desinteresse
- moeite om overzicht te houden
- moeite met concentreren
- vergissingen maken
- vergeetachtig zijn
- verstrooid zijn
- afgenomen creativiteit
- chaotisch zijn
Gedragsmatige klachten
- piekeren
- impulsief zijn
- veel huilen
- alles onder controle willen houden
- te veel eten
- te veel drinken
- je terugtrekken
- onderpresteren
Meestal is het niet één oorzaak
Waardoor raakt het
stresssysteem uit balans?
Waardoor raakt het stresssysteem uit balans?
Langdurige stress ontstaat meestal niet door één afzonderlijke gebeurtenis. Vaak is er sprake van een combinatie van belasting, weinig herstel en patronen die maken dat je lang doorgaat.
Werkdruk, zorgen, relationele problemen, ziekte of grote veranderingen kunnen daarin een rol spelen. Maar ook de manier waarop je gewend bent met verantwoordelijkheid, verwachtingen en grenzen om te gaan kan invloed hebben.
Patronen die extra belasting kunnen geven
Vaak zijn de mensen die het hardst werken het meest gevoelig voor een burn-out. Zij hebben vaak bepaalde persoonseigenschappen die eerder tot stress en burn-out klachten leiden. Deze sterke eigenschappen kunnen namelijk onder langdurige belasting té lang worden ingezet. Denk hierbij aan:
- perfectionisme
- moeilijk nee kunnen zeggen
- moeilijk grenzen aangeven
- sterk verantwoordelijkheidsgevoel
- veel discipline en lang kunnen doorgaan
Ingrijpende of langdurige omstandigheden
Belangrijke levensgebeurtenissen kunnen je stressniveau ook aardig doen stijgen. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
- een scheiding
- het overlijden van een naaste
- een lichamelijke ziekte doormaken
- ontslag of pensionering
- veranderingen en onduidelijkheden op het werk
- hard werken maar het gevoel hebben dat dat niet voldoende gewaardeerd wordt
- veel ruzies met je partner of je kinderen
Wanneer herstel steeds
minder lukt
Wanneer herstel steeds minder lukt
Van stress naar
overspannenheid of burn-out
Van stress naar overspannenheid of burn-out
Bij kortdurende stress kan het lichaam doorgaans goed herstellen. Bij langdurige belasting wordt dat steeds moeilijker. Je merkt bijvoorbeeld dat rust minder goed helpt, dat je sneller overprikkeld raakt of dat inspanning meer van je vraagt dan voorheen.
Het autonome zenuwstelsel speelt hierin een belangrijke rol. Als het stresssysteem langdurig wordt aangesproken, kan de balans tussen activering en herstel steeds verder verschuiven.
Vaak geeft het lichaam al langere tijd signalen voordat iemand echt uitvalt. Slecht slapen, hoofdpijn, spierpijn, concentratieproblemen, emotionele labiliteit of voortdurend ‘aan’ staan kunnen bijvoorbeeld waarschuwingstekens zijn.
Niet alleen minder doen, maar begrijpen wat herstel belemmert
Behandeling van stress,
overspannenheid en burn-out
Behandeling van stress, overspannenheid en burn-out
Herstellen van langdurige stress vraagt meestal om meer dan alleen rust nemen. Samen onderzoeken we wat jouw systeem belast, waar herstel stokt en welke patronen ervoor zorgen dat spanning steeds opnieuw oploopt.
Daarbij kijk ik zowel naar wat je denkt en doet als naar wat er lichamelijk gebeurt. Met biofeedback kan ik stress- en herstelreacties objectief zichtbaar maken. Gesprekstherapie en ACT kunnen helpen om anders om te gaan met verwachtingen, grenzen, piekeren of patronen van voortdurend doorgaan. Daarnaast kunnen ademhaling, lichaamsgerichte oefeningen, slaap, leefstijl en voeding onderdeel zijn van de behandeling.
De behandeling wordt afgestemd op wat jij nodig hebt. Bij de één ligt de nadruk vooral op regulatie en herstel, bij de ander op patronen, grenzen of onderliggende ervaringen die langdurige spanning in stand houden.
kennismaken en
ervaren of het klikt?
In een vrijblijvend intakegesprek kun je kennismaken, je hulpvraag bespreken en ervaren of mijn manier van werken bij je past.